Nội dung chính
VN‑Index đã tăng gần 41% trong năm 2025, nhưng phần lớn nhà đầu tư cá nhân vẫn ghi nhận tài khoản âm. Hiện tượng “chỉ số xanh, tài khoản đỏ” đang đặt ra câu hỏi lớn cho mọi nhà đầu tư.
Nguyên nhân thị trường tăng nhưng tài khoản giảm
Chỉ số VN‑Index tăng mạnh chủ yếu do một nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn trong rổ VN30, trong khi hơn 46% các mã chứng khoán trên sàn ghi nhận lợi nhuận âm. Sự phân hóa sâu sắc này khiến nhà đầu tư không thể “đi theo chỉ số” mà vẫn đạt lợi nhuận.
1. Phân hóa cổ phiếu và dòng tiền tập trung
Theo ông Đặng Trần Phục, Chủ tịch HĐQT AZfin, ngay cả những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt cũng chịu áp lực điều chỉnh dài hạn do lãi suất, yếu tố vĩ mô và chuyển dịch dòng tiền. Khi dòng vốn chỉ đổ vào ngân hàng và một số mã lớn, các cổ phiếu còn lại bị bỏ lại phía sau, dẫn đến kết quả đầu tư âm.
2. Ảnh hưởng của môi trường quốc tế
Ông Đào Minh Châu, Phó Giám đốc Phân tích SSI, nhấn mạnh “Trade War 2.0” của Mỹ (thuế quan 20‑46%) đã làm giảm lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất khẩu truyền thống, một nhóm cổ phiếu phổ biến trong danh mục nhà đầu tư cá nhân.
3. Sai lầm chiến lược “mua theo chỉ số”
Nhiều nhà đầu tư vẫn duy trì chiến lược mua toàn bộ rổ VN‑Index mà không lọc ra các mã có tiềm năng thực sự. Khi thị trường chỉ tăng nhờ một số mã lớn, các mã còn lại kéo giảm tổng lợi nhuận danh mục.
Chiến lược đầu tư thông minh cho năm 2026
Để tránh lặp lại tình trạng “chỉ số tăng nhưng tài khoản không tăng”, các chuyên gia đề xuất ba bước thực tiễn:
- Chọn lọc cổ phiếu chất lượng: Ưu tiên doanh nghiệp có EPS tăng hai chữ số, tài sản ổn định và vị thế thị trường mạnh.
- Quản trị rủi ro nghiêm ngặt: Đặt mức cắt lỗ, đa dạng hoá danh mục và không để quá 30% vốn vào một nhóm ngành.
- Theo dõi dòng tiền lớn: Đầu tư vào các ngành hưởng lợi từ chính sách tài khóa và ngân hàng, tránh các mã đang trong giai đoạn “đi xuống”.
Như ông Phục nhấn mạnh, “Thị trường hiện không còn đồng pha; chỉ những nhà đầu tư kiên trì, có kỷ luật và chọn đúng cổ phiếu mới có thể tận dụng đà tăng dài hạn”.
Kết luận và lời khuyên cuối cùng
Thị trường chứng khoán sẽ duy trì sức mạnh chỉ khi đà tăng xuất phát từ nhiều ngành nghề chứ không chỉ dựa vào một vài mã lớn. Nhà đầu tư cá nhân cần chuyển từ “mua theo chỉ số” sang “chọn lọc cổ phiếu” để bảo toàn vốn và tối ưu lợi nhuận.
Hãy đánh giá lại danh mục hiện tại, xác định các mã đang “kéo cánh” và áp dụng kỷ luật quản trị vốn ngay hôm nay.
PHẠM DUY
