Nội dung chính
Tiền thưởng lễ, Tết không chỉ là niềm vui cuối năm mà còn là khoản thu nhập chịu thuế nếu vượt mức giảm trừ gia cảnh. Bài viết dưới đây sẽ giải thích chi tiết quy định thuế, những khoản thưởng được miễn thuế và cách tính thuế cho thưởng hiện vật.
Xác định thu nhập chịu thuế từ tiền thưởng
Theo Thông tư 111/2013/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 92/2015/TT-BTC), tiền thưởng được xem là tiền lương, tiền công và không thuộc danh mục miễn thuế. Khi tổng thu nhập (lương + thưởng) vượt mức giảm trừ gia cảnh 11 triệu đồng/tháng cho bản thân và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, phần vượt sẽ chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN).
Ví dụ: Nếu một nhân viên có lương cơ bản 9 triệu đồng và nhận thưởng 4 triệu đồng trong tháng, tổng thu nhập là 13 triệu đồng. Sau khi trừ giảm trừ gia cảnh 11 triệu đồng, phần còn lại 2 triệu đồng sẽ được tính thuế theo biểu thuế lũy tiến.

Những khoản tiền thưởng được miễn thuế TNCN
Theo khoản 2 Điều 3 Luật Thuế TNCN 2007 (sửa đổi 2012), các khoản thưởng không mang tính chất tiền lương, tiền công sẽ được miễn thuế. Cụ thể:
- Tiền thưởng kèm danh hiệu Nhà nước (chiến sĩ thi đua, lao động tiên tiến, …).
- Giấy khen, bằng khen, kỷ niệm chương, huy hiệu do Nhà nước hoặc các tổ chức xã hội trao.
- Tiền thưởng cho giải thưởng quốc gia hoặc quốc tế được công nhận.
- Tiền thưởng cho sáng chế, phát minh, cải tiến kỹ thuật được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận.
- Tiền thưởng cho việc phát hiện, khai báo vi phạm pháp luật.
Những khoản trên không được tính vào thu nhập chịu thuế vì chúng không phản ánh công việc trả lương thông thường.

Thưởng bằng hiện vật: Có phải nộp thuế?
Theo Bộ luật Lao động 2019 (Điều 104), thưởng có thể là tiền, tài sản hoặc các hình thức khác. Tuy nhiên, Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định rằng mọi hình thức thưởng – dù là tiền mặt hay hiện vật – đều được coi là thu nhập chịu thuế, trừ khi thuộc các trường hợp miễn thuế đã nêu ở trên.
Do đó, nếu nhân viên nhận một chiếc điện thoại, một bộ đồ dùng gia đình hoặc bất kỳ hiện vật nào không nằm trong danh sách miễn thuế, giá trị thực tế của chúng sẽ được cộng vào tổng thu nhập và tính thuế TNCN.

Kết luận và lời khuyên
Để tránh bất ngờ khi khai báo thuế, người lao động nên:
- Kiểm tra tổng thu nhập hàng tháng, bao gồm cả tiền thưởng và hiện vật.
- Áp dụng đúng mức giảm trừ gia cảnh và các khoản khấu trừ (bảo hiểm, quỹ hưu trí, đóng góp từ thiện).
- Liên hệ với bộ phận kế toán hoặc chuyên gia thuế nếu không chắc chắn về tính chất của một khoản thưởng.
Việc nắm rõ quy định không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn tối ưu lợi nhuận thực tế sau khi đã trừ thuế.