Nội dung chính
Thị trường đồng đang đứng trước nguy cơ thiếu hụt hàng triệu tấn vào năm 2040, đe dọa làm gián đoạn toàn bộ nền kinh tế toàn cầu.
Tăng trưởng nhu cầu đồng đến 2040
Theo báo cáo mới của S&P Global, nhu cầu đồng toàn cầu sẽ tăng 50% so với mức hiện tại, đạt khoảng 42 triệu tấn vào năm 2040. Bốn động lực chính thúc đẩy tăng trưởng này bao gồm:
- Kinh tế cơ bản – mở rộng hạ tầng và xây dựng.
- Chuyển đổi sang điện khí hoá – xe điện, pin năng lượng tái tạo.
- Trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo – nhu cầu về dây dẫn và chip.
- Vũ khí công nghệ cao và robot dạng người – dự báo 1‑10 tỷ đơn vị vào 2040.
Giá đồng bùng tăng và nguyên nhân
Giá đồng đã vọt lên hơn 13.000 USD/tấn so với mức dưới 8.000 USD/tấn vào tháng 4/2025. Nguyên nhân chủ yếu là:
- Thuế quan và biện pháp bảo hộ của Hoa Kỳ.
- Gián đoạn khai thác do vấn đề địa chất, môi trường và quy định.
- Áp lực tăng giá kim loại quý (vàng, bạc, palladium, bạch kim) kéo theo giá đồng.
Ngành công nghiệp phụ thuộc vào đồng
Mỗi tòa nhà mới, mỗi bảng mã kỹ thuật số, mỗi MW năng lượng tái tạo, mỗi chiếc ôtô điện và mỗi hệ thống vũ khí tiên tiến đều cần đồng để truyền điện và kết nối dữ liệu. Do vậy, bất kỳ sự suy giảm nguồn cung nào cũng có thể lan tỏa tới:
- Ngành xây dựng và hạ tầng.
- Ngành ô tô và xe điện.
- Ngành năng lượng tái tạo và lưu trữ.
- Ngành quốc phòng và công nghệ cao.
Rủi ro chuỗi cung ứng và tập trung sản xuất
Hiện tại, chỉ 6 quốc gia sản xuất khoảng 2/3 tổng sản lượng đồng, trong đó Trung Quốc chiếm gần 40% công suất luyện kim toàn cầu. Sự phụ thuộc mạnh mẽ vào một số ít quốc gia khiến chuỗi cung ứng dễ bị ảnh hưởng bởi:
- Gián đoạn địa chính trị.
- Cú sốc chính sách thuế và thương mại.
- Rủi ro môi trường tại các mỏ lớn.
Giải pháp và triển vọng khai thác
Để giảm áp lực, cần đẩy mạnh đầu tư vào khai thác mới, nhưng trung bình một mỏ đồng mất khoảng 17 năm để đi vào hoạt động sau khi phát hiện. Các giải pháp tiềm năng bao gồm:
- Phát triển công nghệ khai thác và tinh chế hiệu quả hơn.
- Khai thác đồng từ nguồn phụ – rác thải điện tử, thải ròng.
- Tăng cường tái chế đồng trong các sản phẩm công nghiệp.
- Đa dạng hoá nguồn cung bằng việc khai thác ở các khu vực mới (Nam Mỹ, châu Phi).
Việc kết hợp các biện pháp trên sẽ giúp cân bằng cung‑cầu, ổn định giá và ngăn ngừa rủi ro hệ thống cho nền kinh tế toàn cầu.
Tham khảo: Báo cáo “Copper Demand Outlook 2040” của S&P Global.
