Ngành xây dựng hiện đang đứng trước một thách thức lớn là giảm thiểu tác động môi trường và chủ động hấp thụ, lưu trữ khí CO2 từ khí quyển. Với mức tiêu thụ năng lượng lên đến 32% toàn cầu và đóng góp 34% vào tổng lượng phát thải toàn cầu, ngành này cần đẩy mạnh các biện pháp giảm phát thải một cách đáng kể. Trong bối cảnh đó, vật liệu xây dựng phát thải âm (carbon-negative materials) đang nổi lên như một giải pháp hứa hẹn giúp giảm thiểu tác động môi trường.

Vật liệu phát thải âm được hiểu là những vật liệu có khả năng hấp thụ và lưu trữ nhiều CO2 hơn lượng phát thải trong suốt vòng đời của chúng. Xu hướng này không chỉ đơn thuần là đổi mới công nghệ mà còn phản ánh áp lực từ thị trường tài chính xanh. Các báo cáo ESG (Environmental, Social, and Governance) ngày càng chú trọng đến phát thải embodied carbon trong vật liệu xây dựng. Cơ chế Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) của Liên minh Châu Âu (EU) đang tạo ra động lực cho việc giảm phát thải trong sản xuất xi măng và thép, thúc đẩy sự phát triển của các vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường.

Một số công nghệ vật liệu phát thải âm hiện nay bao gồm công nghệ CCU Concrete (Carbon Capture and Utilization), vật liệu composite mycelium, và cát olivine. Công nghệ CCU Concrete tích hợp CO2 được thu giữ vào vật liệu tái chế trong quá trình sản xuất, giúp giảm sự phụ thuộc vào vật liệu nguyên sinh và tạo ra dấu chân carbon âm cho các dự án xây dựng bền vững. Những công nghệ này không chỉ giúp giảm phát thải mà còn mở ra những cơ hội mới cho ngành xây dựng.

Tuy nhiên, vật liệu xây dựng phát thải âm vẫn đối mặt với nhiều thách thức đáng kể trong quá trình thương mại hóa. Chi phí cao và thiếu tiêu chuẩn, định nghĩa thống nhất toàn cầu là những rào cản chính. Để thúc đẩy sự phát triển của ngành này, các chính phủ cần thiết kế và thực hiện các chính sách khuyến khích phù hợp, hỗ trợ tài chính và tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng rộng rãi.

Cơ hội thương mại hóa đang mở ra thông qua các kênh tài chính xanh. Chương trình Tài chính Xanh của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP FI) ghi nhận sự gia tăng đáng kể trong các cải cách chính sách và quy định trên toàn thế giới, khi nhiều quốc gia thiết lập các khung tài chính net-zero. Thị trường CBAM mở rộng cũng tạo động lực đầu tư vào vật liệu carbon-negative, giúp các doanh nghiệp có thể tiếp cận các nguồn tài chính xanh để phát triển và sản xuất.

Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 tại Hội nghị Thượng đỉnh về Biến đổi Khí hậu (COP26), và đã thiết lập các chương trình quốc gia bao gồm Chiến lược Tăng trưởng Xanh và một số kế hoạch thực hiện liên quan. Việc cập nhật Đóng góp Quốc gia dự kiến (NDC 3.0) vào năm 2025 sẽ giúp Việt Nam tích hợp các mục tiêu giảm phát thải carbon trong ngành xây dựng vào chiến lược khí hậu quốc gia. Với những nỗ lực này, Việt Nam có thể tận dụng cơ hội từ các nguồn tài chính xanh quốc tế và tiến gần hơn đến mục tiêu phát triển bền vững.

Giá vật liệu xây dựng tăng cao và tác động đến thị trường bất động sản

Giá vật liệu xây dựng (VLXD) tăng cao đang có tác động rõ rệt đến thị trường bất động sản, ảnh hưởng đến chi phí đầu tư, tiến độ xây dựng và tâm lý người mua. Các chuyên gia nhận định, VLXD chiếm từ 40-60% tổng chi phí xây dựng, do đó khi giá thép, xi măng, gạch, cát… tăng, giá thành mỗi m² xây dựng cũng tăng tương ứng.

Tác động của giá VLXD tăng

Khi giá VLXD tăng 10-20%, chi phí xây dựng có thể đội lên hàng chục tỷ đồng/dự án, ảnh hưởng đến tính toán hiệu quả đầu tư dẫn đến việc chủ đầu tư buộc phải hoãn thi công, giãn tiến độ, hoặc cắt giảm tiện ích trong dự án để cân đối ngân sách. Giá VLXD tăng cũng gây áp lực lên giá bán nhà, khiến người mua thực gặp khó khăn hơn trong việc tiếp cận bất động sản.

Ngoài ra, giá VLXD tăng còn ảnh hưởng đến dòng vốn và tâm lý thị trường. Chi phí tăng kéo theo rủi ro tài chính cao hơn cho nhà phát triển và ngân hàng cấp tín dụng. Nhà đầu tư và người dân thì có tâm lý chờ giá giảm hoặc giãn tiến độ mua, khiến thanh khoản thị trường bất động sản sụt giảm.

Giải pháp khi giá vật liệu xây dựng tăng

Để ứng phó với tình hình giá VLXD tăng, các chuyên gia đề xuất một số giải pháp. Thứ nhất, tìm kiếm nguồn cung vật liệu từ nhiều nhà cung cấp khác nhau để tránh phụ thuộc vào một nguồn duy nhất. Tăng cường khai thác và sản xuất vật liệu xây dựng trong nước, đặc biệt là các loại vật liệu thay thế.

Thứ hai, thiết kế công trình theo hướng tiết kiệm vật liệu, giảm thiểu hao phí. Áp dụng các giải pháp thiết kế tối ưu, phù hợp với điều kiện khí hậu Việt Nam. Sử dụng các công nghệ xây dựng tiên tiến, giúp giảm thời gian và chi phí thi công.

Thứ ba, khuyến khích sử dụng các loại vật liệu xây dựng mới, vật liệu tái chế như xỉ nhiệt điện, cốt liệu tái sinh từ bê tông, nhựa tái chế. Nghiên cứu và phát triển các loại vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường, có giá thành hợp lý.

Cuối cùng, rà soát, đánh giá các mỏ khoáng sản, đẩy nhanh tiến độ đưa các mỏ đã cấp phép vào khai thác. Hoàn tất thủ tục đấu giá các mỏ đủ điều kiện để bổ sung nguồn cung kịp thời. Cắt giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh vật liệu xây dựng.

Kết luận

Giá vật liệu xây dựng tăng cao chắc chắn có tác động đáng kể đến thị trường bất động sản. Để ứng phó, doanh nghiệp buộc phải tái cấu trúc thiết kế, chuyển hướng sang phân khúc phù hợp, hoặc tăng sử dụng vật liệu mới, thân thiện môi trường và tiết kiệm chi phí hơn. Việc tìm kiếm giải pháp kịp thời và hiệu quả sẽ giúp thị trường bất động sản phục hồi và phát triển bền vững. Tìm hiểu thêm về các chính sách hỗ trợ từ chính phủ để có thể cập nhật thông tin mới nhất.