Một sự việc hi hữu vừa xảy ra tại Liễu Châu, Quảng Tây, Trung Quốc. Một người phụ nữ đã nhặt được 22 chiếc vòng tay bằng vàng, với tổng trị giá lên đến 400.000 nhân dân tệ, tương đương hơn 1,4 tỷ đồng. Những món trang sức này được tìm thấy trong một hộp bìa các-tông bị bỏ lại trên đường.

Người phụ nữ này, bà Cung, đã phát hiện ra số vàng khi mang hộp các-tông về nhà. Sau khi được con trai khuyên nhủ, bà đã quyết định trình báo sự việc với cơ quan chức năng địa phương. Nhờ sự can thiệp kịp thời của cảnh sát, chủ nhân của số vàng đã được xác định. Đó là cô Vỹ, chủ một cửa hàng trang sức tại Liễu Châu.

Cơ quan chức năng đã nhanh chóng trích xuất dữ liệu từ camera giám sát và xác định được nguồn gốc của số vàng. Theo đó, nhân viên cửa hàng đã vô tình đổ số vàng này ra đường cùng với các loại rác khác khi mang hộp các-tông vứt bỏ. Số vàng này được đặt làm tại một xưởng kim hoàn ở Thâm Quyến và được vận chuyển đến Liễu Châu trong một hộp các-tông lớn.

Sau khi được thông báo về việc mất trang sức, chủ cửa hàng, bà Vỹ, đã có mặt tại đồn cảnh sát để xác nhận. Bà khẳng định số vàng này thuộc quyền sở hữu của cửa hàng trang sức mà bà đang điều hành. Bà Vỹ đánh giá cao hành động trung thực của bà Cung và coi đây là một hành động tốt đẹp cần được lan tỏa trong xã hội.

Nhờ sự trình báo của bà Cung, cửa hàng trang sức của bà Vỹ đã tránh được một tổn thất tài chính lớn. Nếu không có sự can thiệp kịp thời, nhân viên cửa hàng sẽ phải chịu trách nhiệm đền bù số tiền tương đương với giá trị của số vàng bị mất.

Một công ty khởi nghiệp tại California, Mỹ đang ấp ủ một ý tưởng táo bạo: tạo ra vàng từ thủy ngân bằng công nghệ phản ứng tổng hợp hạt nhân. Mặc dù ý tưởng này đã thu hút sự chú ý của nhiều người, việc sản xuất vàng bằng phương pháp này vẫn còn là một thách thức lớn cần được vượt qua.

Các nhà khoa học đã chứng minh khả năng biến đổi một nguyên tố này thành nguyên tố khác thông qua các thiết bị như máy gia tốc và máy va chạm hạt nhân. Tuy nhiên, việc sản xuất vàng bằng phương pháp này có chi phí rất lớn và lượng vàng thu được lại cực kỳ ít ỏi. Điều này đặt ra câu hỏi liệu công ty Marathon Fusion ở California có thể thành công với ý tưởng biến thủy ngân thành vàng hay không.

Công ty này đang phát triển một ý tưởng mới để biến thủy ngân thành vàng bằng cách sử dụng lò phản ứng tổng hợp hạt nhân để tạo ra các hạt neutron, làm cho một loại thủy ngân biến đổi thành ‘thủy ngân-197’, và sau đó tự phân rã thành ‘vàng-197’ – một dạng vàng bền vững. Theo ước tính của các nhà sáng lập công ty, một gigawatt điện nhiệt hạch có thể tạo ra đến 5.000 kg vàng/năm, tương đương với lượng vàng trị giá 550 triệu USD/năm trên mỗi GW năng lượng nhiệt hạch.

Để quá trình này thành công, điều quan trọng nhất là phải có đủ năng lượng từ các hạt neutron để khởi động chuỗi biến đổi của thủy ngân. Nếu làm được vậy, đây thực sự là một ý tưởng rất hứa hẹn. Tuy nhiên, để biến đổi thủy ngân thành vàng, chúng ta cần những hạt neutron có năng lượng rất cao, cụ thể là trên 6 triệu volt. Marathon Fusion đã dùng một mô hình máy tính để mô phỏng lại cách phản ứng hạt nhân diễn ra và những gì sẽ xảy ra sau đó.

Một trong những thách thức lớn nhất mà công ty đang phải đối mặt là kiểm tra độ chính xác của mô hình máy tính với một lò phản ứng hạt nhân thực tế. Các nhà khoa học còn phải đối mặt với nhiều thử thách lớn để biến lò phản ứng tổng hợp hạt nhân thành hiện thực và đưa vào sử dụng rộng rãi. Ngay cả những dự án tiên tiến nhất, như JET ở Anh, cũng chỉ mới tạo ra được một lượng năng lượng rất nhỏ.

Các nhà nghiên cứu tại Anh đã tìm ra một cách mới để làm giảm kích thước của lò phản ứng bằng cách thay đổi phương pháp xử lý khí thải nóng (gọi là plasma). Một mẫu thử nghiệm của lò phản ứng tổng hợp kiểu mới này, có tên là STEP, được kỳ vọng sẽ hoàn thành vào năm 2040. Về mặt lý thuyết, việc tạo ra vàng từ thủy ngân trong lò phản ứng tổng hợp là điều hoàn toàn có thể.

Tuy nhiên, cho đến khi những lò phản ứng này được xây dựng và đi vào hoạt động thực tế, những gì công ty Marathon Fusion đang nghiên cứu vẫn chỉ là dự đoán và chưa được kiểm chứng. Hơn nữa, vàng được sản xuất bằng phương pháp này ban đầu sẽ bị nhiễm phóng xạ, điều này có nghĩa là nó sẽ được xem là chất thải phóng xạ và cần được xử lý cẩn thận trong một thời gian dài sau khi tạo ra.

Dù việc xử lý vàng phóng xạ thành vàng nguyên chất là một thách thức lớn, nhưng điều này có thể sẽ không làm nản chồng các nhà đầu tư dài hạn. Hiện tại, ý tưởng này vẫn là một đề xuất đầy hứa hẹn trên giấy tờ, và chỉ thời gian mới có thể trả lời liệu công ty Marathon Fusion có thể biến ý tưởng này thành hiện thực hay không.