Một nghiên cứu gần đây được công bố trên tạp chí Nature Food đã đưa ra bằng chứng cho thấy việc quản lý rác thải thực phẩm một cách hiệu quả thông qua các phương pháp như ủ phân hữu cơ, tiêu hủy kỵ khí hoặc tái chế làm thức ăn chăn nuôi có thể giúp giảm thiểu đáng kể lượng khí nhà kính phát thải vào môi trường. Hiện tại, gần một phần ba lượng thực phẩm được sản xuất toàn cầu không được tiêu thụ mà bị lãng phí, dẫn đến sự hao tốn lớn về đất đai, nước và năng lượng.

Rác thải thực phẩm đang nổi lên như một vấn đề nghiêm trọng trên toàn cầu, không chỉ gây ra sự lãng phí tài nguyên mà còn là nguồn phát thải khí metan, một loại khí nhà kính có khả năng làm ấm Trái đất gấp 80 lần so với CO₂ trong vòng 20 năm. Khi rác thải thực phẩm bị chôn lấp trong điều kiện yếm khí, nó phát thải khí metan, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường.

Một nhóm nghiên cứu bao gồm 60 nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu dựa trên dữ liệu từ 91 nghiên cứu thực địa tại 29 quốc gia. Ba phương pháp được đánh giá trong nghiên cứu này bao gồm: ủ phân hữu cơ, tiêu hủy kỵ khí để tạo ra biogas phục vụ sản xuất năng lượng tái tạo, và tái chế rác thải thực phẩm làm thức ăn chăn nuôi.

Giáo sư Zhengxia Dou, một trong những tác giả chính của nghiên cứu, cho biết các quốc gia có hệ thống sản xuất và tiêu dùng lương thực thực phẩm lớn như Trung Quốc, Mỹ và Liên minh châu Âu là những điểm nóng phát thải methane từ việc chôn lấp rác thải thực phẩm. Nếu các quốc gia này chấm dứt hình thức xử lý này, lượng khí thải methane có thể giảm tương đương với lượng khí methane mà gần 9 triệu con bò sữa thải ra.

Phương pháp tái chế rác thải thực phẩm làm thức ăn chăn nuôi không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính mà còn góp phần tiết kiệm tài nguyên. Ví dụ, nếu Trung Quốc tái chế rác thải thực phẩm làm thức ăn chăn nuôi, nước này có thể giảm được hơn 5% diện tích đất trồng đậu tương và ngô, những loại cây chủ lực dùng làm thức ăn chăn nuôi. Diện tích đất này có thể được chuyển đổi sang sản xuất lương thực cho con người hoặc phục vụ mục đích bảo tồn.

Tái chế rác thải thực phẩm được xem là một giải pháp khả thi, chi phí thấp và đã được kiểm chứng trong thực tế. Quan trọng hơn, nó mang lại nhiều lợi ích đồng thời, vừa giảm được lượng khí thải, vừa giúp tiết kiệm tài nguyên. Tuy nhiên, việc thực hiện giải pháp này không chỉ phụ thuộc vào chính sách mà còn đòi hỏi sự thay đổi từ phía người tiêu dùng. Giảm lãng phí thực phẩm cần bắt đầu từ những hành động nhỏ trong mỗi gia đình, từ việc lên kế hoạch mua sắm, nấu ăn và bảo quản thực phẩm một cách hợp lý.

Như vậy, nghiên cứu này một lần nữa khẳng định tầm quan trọng của việc quản lý rác thải thực phẩm một cách hiệu quả. Bằng cách áp dụng các phương pháp xử lý thích hợp và thay đổi thói quen tiêu dùng, chúng ta có thể giảm thiểu tác động tiêu cực của rác thải thực phẩm lên môi trường và góp phần xây dựng một tương lai bền vững hơn.

Xem thêm: https://www.nature.com/articles/s43016-023-00757-6

Ba Mô Hình Tiêu Biểu Trong Giảm Phát Thải Khí Nhà Kính Hướng Đến Mục Tiêu Trung Hòa Carbon

Trong nỗ lực không ngừng nghỉ nhằm đạt được mục tiêu trung hòa carbon, Diễn đàn Net Zero Việt Nam 2025 đã vinh danh ba mô hình tiêu biểu, mang lại những giải pháp sáng tạo và hiệu quả trong giảm phát thải khí nhà kính. Ba đơn vị được vinh danh gồm: mô hình Lúa – Tôm phát thải thấp của Kỹ sư Hồ Quang Cua và cộng sự, Cộng đồng chủ rừng Cao Quảng với nỗ lực phục hồi 8.800 ha rừng tự nhiên, và Tập đoàn TH với chứng nhận trung hòa carbon theo tiêu chuẩn quốc tế PAS2060.

Mô hình Lúa – Tôm Phát Thải Thấp: Sự Kết Hợp giữa Nông Nghiệp và Bảo Môi

Mô hình Lúa – Tôm phát thải thấp được khởi xướng bởi Kỹ sư Hồ Quang Cua, Anh hùng Lao động, với mục tiêu kép: nâng cao thu nhập cho nông dân và bảo vệ môi trường. Mô hình này đã được cải tiến quy trình canh tác lúa ST25 kết hợp nuôi tôm trên hàng trăm nghìn ha đồng bằng sông Cửu Long. Điểm mấu chốt của mô hình là tận dụng hệ sinh thái đầm phá tự nhiên, giảm tối đa việc bón phân hóa học, hạn chế chăn thả phá rừng ngập mặn. Nhờ đó, lượng phát thải metan và CO₂ được kiểm soát chặt chẽ. Đồng thời, nông dân thu về giá trị kinh tế cao hơn nhờ sản phẩm “lúa – tôm” đạt chứng nhận hữu cơ và ưu tiên tiêu thụ trên các thị trường cao cấp.

Cộng Đồng Chủ Rừng Cao Quảng: Phục Hồi Rừng Tự Nhiên và Giảm Phát Thải

Cộng đồng chủ rừng Cao Quảng đã có hành trình phục hồi ấn tượng với 8.800 ha rừng tự nhiên. Trước đây, vùng đất hơn 11.000 ha tại xã Tuyên Hóa (phía Đông dãy Trường Sơn) từng là điểm nóng khai thác rừng cạn kiệt. Từ gần 20 năm qua, sau khi Nhà nước giao đất và giao rừng cho các hộ gia đình, Cộng đồng chủ rừng Cao Quảng đã đoàn kết bảo vệ, khoanh nuôi và tái sinh hơn 8.800 ha rừng tự nhiên. Đồng thời, họ phát triển thêm diện tích rừng trồng có giá trị cao về tài nguyên và kinh tế. Các hoạt động khoanh nuôi, trồng bổ sung và bảo vệ nghiêm ngặt không chỉ tạo nguồn sinh kế ổn định cho người dân địa phương, mà còn giúp mỗi héc-ta rừng hấp thụ xấp xỉ 250 tấn CO₂ mỗi năm.

Tập Đoàn TH: Tiên Phong trong Trung Hòa Carbon theo Tiêu Chuẩn Quốc Tế

Tập đoàn TH đã được vinh danh với sự tiên phong trung hòa carbon theo PAS2060. Hai công ty thành viên – Công ty Cổ phần Sữa TH và Công ty TNHH Nước tinh khiết Núi Tiên – chính thức đạt chứng nhận trung hòa carbon theo tiêu chuẩn PAS2060:2014, do Control Union (Đức) thẩm định và xác nhận. Đây là hai đơn vị đầu tiên tại Việt Nam đạt được chứng nhận quốc tế này. Để đạt được thành quả này, TH đã triển khai đồng bộ chuỗi giải pháp giảm phát thải tại nguồn như Chuyển đổi năng lượng, Cải tiến công nghệ, Quản lý chất thải & nhựa và Thực hành Văn hóa xanh nội bộ. Phần lượng phát thải còn lại được TH bù đắp thông qua các dự án giảm phát thải và nâng cao hiệu quả năng lượng được chứng nhận quốc tế.

Kết Luận: Truyền Cảm Hứng cho Cộng Đồng

Ba tấm gương được vinh danh tại Diễn đàn Net Zero Việt Nam 2025 không chỉ khẳng định tâm huyết và trách nhiệm với môi trường, mà còn truyền cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội cùng chung tay giảm phát thải, hướng tới tương lai bền vững. Những mô hình này không chỉ chứng minh rằng việc giảm phát thải khí nhà kính có thể được thực hiện một cách hiệu quả và sáng tạo mà còn cho thấy rằng sự cam kết và hợp tác của các bên liên quan là chìa khóa để đạt được mục tiêu trung hòa carbon./p>