Nội dung chính
Luật Công nghiệp Công nghệ số – Bước ngoặt mới cho giao dịch P2P
Ngày 1‑1, Luật Công nghiệp Công nghệ số (CNTS) chính thức có hiệu lực, đồng thời mở ra một loạt rủi ro pháp lý cho giao dịch tài sản số theo mô hình ngang hàng (P2P).
Vào ngày 10‑1, Đại học Duy Tân phối hợp cùng Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam tổ chức hội thảo “Blockchain: Từ nền tảng công nghệ đến ứng dụng trong tài chính số” tại Đà Nẵng. Hơn 1.000 sinh viên, giảng viên và chuyên gia đã tham dự, tạo nên một môi trường chia sẻ kiến thức và cảnh báo thực tiễn.
1. Những rủi ro pháp lý nổi bật
Theo ông Trần Huyền Dinh, Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech, khi người dùng thực hiện giao dịch P2P tài sản số họ có thể vô tình trở thành “mắt xích” trong các hoạt động rửa tiền, trốn thuế hoặc tài trợ cho hành vi phạm pháp. Các hậu quả tiềm tàng bao gồm:
- Phong tỏa tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử;
- Truy thu thuế và phạt hành chính;
- Truy cứu trách nhiệm hình sự ngay cả khi không có ý định vi phạm.
2. Dữ liệu thị trường – Tại sao rủi ro lại cao?
Chúng ta có thể tham chiếu Báo cáo Global Crypto Adoption Index của Chainalysis, trong đó Việt Nam được xếp vào nhóm các quốc gia có mức độ tiếp nhận tài sản mã hoá cao nhất thế giới. Dòng vốn trong giai đoạn 2023‑2024 ước tính gần 220 tỷ USD, một con số khổng lồ cho một nền kinh tế đang còn đang trong giai đoạn “điểm xanh” của FATF.
Quy mô lớn và tốc độ luân chuyển nhanh của tài sản số tạo ra môi trường thuận lợi cho các hoạt động rửa tiền và gian lận, đặc biệt khi khung pháp lý còn non trẻ và chưa có đủ tiêu chuẩn giám sát.
3. Vai trò của giáo dục và sandbox pháp lý
PGS‑TS Nguyễn Gia Như, Hiệu trưởng Trường Khoa học Máy tính và Trí tuệ nhân tạo – Đại học Duy Tân nhấn mạnh rằng blockchain đang dần trở thành hạ tầng cốt lõi của nền kinh tế số. Việc đưa kiến thức về blockchain và tài chính số vào chương trình giảng dạy giúp sinh viên:
- Hiểu rõ cơ chế hoạt động và các rủi ro pháp lý;
- Tham gia vào các dự án sandbox được cấp phép tại Đà Nẵng, nơi các mô hình tài sản mã hoá được thử nghiệm trong môi trường kiểm soát chặt chẽ;
- Phát triển kỹ năng phân tích tuân thủ, giảm thiểu nguy cơ vi phạm khi bước vào thị trường thực tế.
4. Kết luận – Cần hành động ngay
Với luật mới, các nhà đầu tư cá nhân và các nền tảng P2P phải:
- Kiểm tra kỹ quy trình KYC/AML của đối tác;
- Đánh giá mức độ tuân thủ pháp lý trước khi thực hiện mỗi giao dịch;
- Tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu về pháp lý tài sản số để tránh “bẫy pháp lý” không đáng có.
Chỉ khi cả hệ sinh thái – từ nhà pháp lý, nhà giáo dục đến nhà cung cấp nền tảng – cùng nỗ lực, chúng ta mới có thể khai thác tiềm năng của tài sản số một cách an toàn và bền vững.
B.Vân
