Nội dung chính
Đại hội Đảng lần thứ XIV được kỳ vọng sẽ mở ra “đột phá của đột phá” để nâng tầm vị thế kinh tế và xã hội của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Bối cảnh toàn cầu và thách thức nội địa
Trong bối cảnh thế giới đang trải qua một chu kỳ biến động sâu sắc – cạnh tranh chiến lược gay gắt, xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng, lạm phát và suy giảm tăng trưởng xen kẽ – Việt Nam đứng trước ngưỡng cửa quyết định. Sau gần 40 năm Đổi mới, chúng ta đã tích lũy nền tảng về quy mô kinh tế, hạ tầng và hội nhập, nhưng vẫn phải lựa chọn: bứt phá để gia nhập nhóm quốc gia thu nhập cao, hay rơi vào quán tính tăng trưởng trung bình.
Đột phá thể chế – Nền tảng cho niềm tin và đầu tư
Theo PGS.TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính), thể chế tốt là “đòn bẩy của mọi đòn bẩy”. Nó tạo niềm tin, giảm chi phí giao dịch, khuyến khích đầu tư và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Vì vậy, Đại hội XIV cần không chỉ hoàn thiện thể chế mà còn nâng cao chất lượng quản trị: bộ máy “vừa nhanh, vừa chuẩn”, quyết định kịp thời, quy trình minh bạch và đánh giá dựa trên kết quả thực tế.
Đột phá thể chế phải đi đôi với tính nhất quán và khả năng dự báo của chính sách, giảm rủi ro cho doanh nghiệp và nhà đầu tư. Phân cấp, phân quyền cần có cơ chế kiểm soát, giám sát và giải trình, đồng thời cắt giảm chi phí tuân thủ qua đơn giản hoá thủ tục và mở rộng dịch vụ công số.
Mô hình tăng trưởng mới: Năng suất, công nghệ và chuyển đổi số
Ngô Trí Long nhấn mạnh, tăng trưởng dựa vào vốn và lao động giản đơn sẽ chạm trần. Để đạt mức tăng trưởng bền vững, Việt Nam phải nâng năng suất và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Điều này đòi hỏi:
- Khuyến khích R&D và đổi mới sáng tạo.
- Phát triển hệ sinh thái dữ liệu, số hoá và chuyển đổi số.
- Đầu tư vào các lĩnh vực “đi tắt” – công nghệ xanh, năng lượng tái tạo, và các ngành có tiềm năng xuất khẩu cao.
Hơn nữa, tăng trưởng xanh và chuyển đổi năng lượng phải được gắn chặt vào chiến lược phát triển, để không làm suy giảm môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Vai trò của khu vực kinh tế tư nhân và doanh nghiệp nhà nước
Đại hội XIV cần khẳng định vai trò của kinh tế tư nhân như động lực chính của tăng trưởng, đổi mới và tạo việc làm. Điều này đòi hỏi môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch, bảo đảm quyền tài sản và cải thiện khả năng tiếp cận nguồn lực.
Đối với doanh nghiệp nhà nước, cần tập trung vào các lĩnh vực thiết yếu, vận hành theo kỷ luật thị trường, quản trị hiện đại, công khai và minh bạch, đồng thời chịu trách nhiệm bảo toàn và phát triển vốn nhà nước.
Kỳ vọng về phát triển bền vững và chất lượng cuộc sống
Ngô Trí Long nhấn mạnh, mọi cải cách phải được người dân cảm nhận qua chất lượng sống tốt hơn: việc làm, thu nhập, dịch vụ công, y tế, giáo dục, an sinh xã hội và cơ hội cho thế hệ trẻ. Để đạt được mục tiêu này, cần:
- Tăng hiệu quả chi tiêu và đầu tư công.
- Cải thiện chất lượng nguồn nhân lực.
- Gia tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế‑xã hội trước các cú sốc trong và ngoài nước.
Như PGS.TS Ngô Trí Long khẳng định, “cửa sổ cơ hội không mở mãi”. Đại hội XIV phải tập trung nguồn lực vào những đột phá có sức lan tỏa lớn, xây dựng cơ chế thực thi mạnh để biến quyết tâm chính trị thành hiệu quả kinh tế‑xã hội thực tế, từ đó đưa Việt Nam tới mục tiêu giàu mạnh trong kỷ nguyên mới.
Đại hội Đảng XIV – Cột mốc mới của quyết tâm chính trị
Theo TS. Nguyễn Minh Phong, Đại hội XIV không chỉ là sự kế thừa mà còn là bước phát triển mạnh mẽ, với các quan điểm, mục tiêu và giải pháp mang tính đột phá. Văn kiện Đại hội lần đầu thay thế cụm “thành phần kinh tế” bằng “khu vực kinh tế”, khẳng định kinh tế tư nhân là “động lực quan trọng nhất của nền kinh tế”. Đồng thời, vẫn duy trì vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong việc bảo đảm các cân đối lớn và định hướng chiến lược.
TS. Nguyễn Minh Phong kỳ vọng sau Đại hội, Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế và mô hình tổ chức tổng thể, hướng tới một hệ thống chính trị tinh gọn, mạnh mẽ, hiệu năng cao, mở rộng không gian phát triển, và giải quyết đúng mối quan hệ Nhà nước‑thị trường‑xã hội. Điều này sẽ tạo điều kiện cho thị trường thực sự quyết định trong huy động và phân bổ nguồn lực, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng của nền kinh tế.
Cuối cùng, việc xây dựng và lan tỏa hệ giá trị chuẩn quốc gia sẽ là kim chỉ nam, củng cố sức mạnh đại đoàn kết, bảo vệ lợi ích quốc gia, thu hút nhân tài và nâng cao hiệu quả công tác cán bộ, phòng, chống tham nhũng và lãng phí.
