Nội dung chính
Quốc hội Pháp vẫn chưa thể thông qua dự luật ngân sách 2026, mở ra một cuộc khủng hoảng chính trị chưa từng có trong lịch sử hiện đại của nước này.
Ngân sách khẩn cấp – Giải pháp tạm thời
Vào tối ngày 23/12, các nghị sĩ đã thông qua một đạo luật khẩn cấp để duy trì hoạt động của chính phủ trong tháng 1/2026, trong khi các cuộc đàm phán về ngân sách năm 2026 vẫn đang kéo dài. Đạo luật này được Thủ tướng Sébastien Lecornu đề xuất vào tối 22/12, nhằm tránh kịch bản chính phủ đóng cửa sau khi lưỡng viện không đạt thỏa thuận về cắt giảm chi tiêu và tăng thuế.
Nguyên nhân sâu xa của bế tắc
Cuộc bế tắc bắt nguồn từ tháng 6/2024, khi Tổng thống Emmanuel Macron giải tán Quốc hội và tổ chức bầu cử sớm để ngăn phe cực hữu lên nắm quyền. Kết quả là một “quốc hội treo” không có đảng nào chiếm đa số trong 577 ghế. Hiện nay, ba khối lớn gồm:
- Liên minh các đảng cánh tả.
- Khối trung hữu do đảng của Macron dẫn đầu.
- Đảng cực hữu Quốc gia (RN) của Marine Le Pen.
Không có liên minh cầm quyền, chính phủ thiểu số của Lecornu chỉ sở hữu 120 nghị sĩ và đã phải thay đổi bốn thủ tướng trong vòng một năm. Để thông qua dự luật, họ phụ thuộc vào sự ủng hộ của ít nhất một khối còn lại.
Chiến lược “đình chỉ” cải cách hưu trí
Để giành được sự ủng hộ của đảng Xã hội, Lecornu đồng ý đình chỉ cải cách hưu trí – một đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu từ 62 lên 64. Tuy nhiên, quyết định này đã làm mất lòng các nghị sĩ bảo thủ và một số đồng minh trung hữu.
Áp lực không dùng quyền hạn hiến pháp
Theo nhà phân tích Noémie Bisserbe (WSJ), Lecornu cam kết không sử dụng các quyền hạn đặc biệt để “vượt rào” Quốc hội. Nhưng áp lực ngày càng tăng có thể buộc ông phải xem xét lại cam kết này.
Hệ quả kinh tế và tài chính
Nếu không có ngân sách quốc gia, Pháp sẽ không thể chi trả nợ công. Theo báo cáo mới nhất của INSEE, nợ công đã chạm mức 3,5 nghìn tỷ euro (khoảng 4 nghìn tỷ USD) vào tháng 9, xếp Pháp ở vị trí thứ ba trong khu vực đồng euro sau Hy Lạp và Italy.
Đây là năm thứ hai liên tiếp chính phủ Macron không thông qua gói ngân sách mới trước cuối năm, phản ánh một xu hướng bất ổn kéo dài.
Những dự báo và quan điểm chuyên gia
Giáo sư Benjamin Morel, Đại học Paris‑Pantheon‑Assas, nhấn mạnh: “Không có cách nào thoát khỏi cuộc khủng hoảng chính trị này với cơ cấu hiện tại của Quốc hội.” Ông cho rằng một chính phủ chỉ dựa vào 120 nghị sĩ trong tổng số 577 không thể kiểm soát Hạ viện và sẽ luôn đối mặt với bất ổn.
Những nhà phân tích dự đoán, ngay cả khi luật ngân sách tạm thời được thông qua, các tuần đàm phán tiếp theo vẫn có thể không đủ để thu hẹp khoảng cách giữa các khối chính trị.
Thanh Tâm (Theo France 24, WSJ)
Đọc thêm: Phân tích sâu về tài chính công Pháp 2025
